خانه مقالات-کتاب-علمی-دانلود متفرقه سیستم هوشمند موتورخانه چیست ؟

سیستم هوشمند موتورخانه چیست ؟

سیستم هوشمند موتورخانه چیست ؟

در حال حاضر میزان درجه حرارت آب گرم چرخشی و آب گرم مصرفی در موتورخانه ها بصورت دستی و تمام تنظیم درجه حرارت ترموستات دیگ و یا پمپ های سیرکولاسیون انجام می گردد و معمولا برای تمام مدت بر روی یک عدد ثابت قرار دارد. تغییرات دمای هوا در طول روز موجب افزایش یا کاهش دمای داخل ساختمان شده که نتیجه آن انحراف دمای داخل ساختمان از محدوده آسایش و مصرف بیهوده سوخت و انرژی می باشد. هم چنین در بسیاری از ساختمان های

ر مسکونی با کاربری اداری، عمومی، آموزشی و تجاری که از فضای ساختمان بصورت غیر پیوسته و تنها در بخشی از ساعات روز استفاده می گردد و نیازی به کارکرد موتورخانه پس از اتمام ساعت کاری وجود ندارد.

موتورخانه هوشمند

 

روش فعلی تنظیم دستی ترموستات دیگ ها و پمپ ها، قابلیت اعمال خاموشی و یا کنترل تجهیزات در وضعیت آماده باش را ندارند.

بنابراین با توجه به عدم کارآیی دقیق و محدودیت های کنترلی ترموستات های دستی، ضرورت استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه به دلایل زیر ضرورت دارد :
راهبری و کنترل صحیح تجهیزات موتورخانه شامل مشعل ها و پمپ ها
بهینه سازی و جلوگیری از مصرف بیهوده سوخت و انرژی الکتریکی
تثبیت محدوده آسایش حرارتی ساکنین ساختمان
کاهش استهلاک تجهیزات و هزینه های مربوطه
کاهش هزینه های سرویس نگهداری تاسیسات حرارتی
کاهش تولید و انتشار آلاینده های زیست محیطی

اصول بهینه سازی مصرف سوخت و انرژی توسط سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه مبتنی بر کنترل گرمایش از مبداء و محل تولید انرژی حرارتی(موتورخانه)می باشد.

 

موتورخانه هوشمند

 

این سیستم با دریافت اطلاعات از سنسورهای حرارتی که در محل های زیر نصب می گردند :
ضلع شمالی ساختمان جهت اندازه گیری دمای سایه (حداقل دمای محیط خارج ساختمان)
کلکتور آب گرم چرخشی
خروجی منبع آب گرم مصرفی
لحظه به لحظه اطلاعات حرارتی موقعیت های فوق را اندازه گیری و با تشخیص هوشمند نیاز حرارتی ساختمان تا برقراری شرایط مطلوب در تابستان یا زمستان تجهیزات حرارتی موتورخانه شامل مشعل ها و پمپ های آب گرم چرخشی را راهبری می نماید. بدین صورت مصارف گرمایشی(گرمایش آب گرم مصرفی)نیز متناسب با نوع کاربری ساختمان مسکونی یا غیر مسکونی(اداری، عمومی، آموزشی و تجاری)تامین و کنترل می شود.

 

موتورخانه هوشمند

 

صرفه جویی مصرف انرژی حاصل از عملکرد سیستم به دو دسته تقسیم می شوند :

کنترل مصارف گرمایشی در زمان استفاده از ساختمان(مسکونی و غیر مسکونی)
خاموشی یا آماده باش موتورخانه پس از ساعت کاری ساختمان های غیر مسکونی(در ساختمان های اداری، آموزشی، عمومی، تجاری)

هنگام استفاده از موتورخانه در ساختمان های مسکونی و یا غیر مسکونی و با در نظر گرفتن شرایط کارکرد زمستانی تابستانی و برای کنترل گرمایش، مشعل ها و پمپ ها توسط یک منحنی حرارتی کنترل می شوند. در این منحنی دمای آب گرم چرخشی در تاسیسات، تابعی از درجه حرارت محیط خارج ساختمان می باشد و به صورت لحظه ای و خودکار متناسب با تغییرات دمای خارج ساختمان کنترل می شود و باعث ایجاد دمای یکنواخت در داخل ساختمان می گردد. بدین صورت هنگام گرم شدن دمای محیط خارج ساختمان مشعل ها و پمپ ها به اندازه ای کار می کنند که گرمایش در حد مورد نیاز و در محدوده آسایش حرارتی تامین شود و از تولید بیش از حد حرارت که موجب کلافگی و باز شدن پنجره ها بمنظور تعدیل دمای اتاق ها می گردد جلوگیری می نماید.
برای تامین دمای آب گرم مصرفی مطابق با شرایط مطلوب تعریف شده نیز تجهیزات موتورخانه به اندازه ای کار می کنند که تنها دمای آب گرم مصرفی در ساعت های مورد نظر به حد تعریف شده و مطلوب برسد و نه بیشتر.
در ساختمان های با کاربری غیر مسکونی نظیر ادارات، مدارس، مجتمع های تجاری و … نیز بدلیل غیر پیوسته بودن ساعت بهره برداری از ساختمان، سیستم کنترل هوشمند موتورخانه توسط یک تقویم زمانی پس از ساعت کاری و تا زمان پیش راه اندازی موتورخانه در صبح روز بعد، موتورخانه را کاملا خاموش و یا در وضعیت آماده باش(کنترل دمای آب گرم چرخشی در یک دمای ثابت و پائین)قرار می دهد.

 موتورخانه هوشمند

 

  دو ویژگی منحصر به فرد استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در مقایسه با سایر روش های بهینه سازی مصرف انرژی :

ویژگی های منحصر به فرد استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در مقایسه با سایر روش های بهینه سازی مصرف انرژی :
  مستقل بودن عملکرد سیستم از مساحت زیربنای ساختمان:
با افزایش مساحت زیربنای ساختمان، مصرف سوخت و انرژی آن نیز به نسبت ساختمان های کوچکتر افزایش می یابد و موجب می شود تا اجرای روش های بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان های بزرگتر، پر هزینه تر شود. به عنوان مثال درصورتیکه مساحت پنجره های هر ساختمان ۱۵% مساحت کل ساختمان در نظر گرفته شود در یک ساختمان با مساحت ۰۰۰/۱۰ متر مربع، مقدار و هزینه اجرای پنجره دو جداره ۵ برابر مقدار و هزینه اجرای آن در یک ساختمان با مساحت ۲۰۰۰ متر مربع می باشد و به همین ترتیب برای اجرای روش های دیگری مانند : عایق حرارتی، عایق های حرارتی دیوار و کف و سقف، شیرهای ترموستاتیک رادیاتور.
برخلاف روش های فوق، سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه دارای ویژگی منحصربه فرد و متمایز “مستقل بودن عملکرد از مساحت بنای ساختمان” می باشند. به عبارت دیگر در موتورخانه هر ساختمان، صرف نظر از مساحت آن، تنها با نصب یک دستگاه با هزینه ای ثابت و حداقل، موتورخانه هوشمند می گردد. دلیل این ویژگی منحصربه فرد در تعداد مشعل ها و دیگ های هر موتورخانه است. تعداد و ظرفیت حرارتی مشعل ها و دیگ های تاسیسات حرارتی هر ساختمان (مصرف کنند گان سوخت) با مساحت آن نسبت مستقیم دارد و همواره تعداد مشعل ها و ترکیب ظرفیت حرارتی آن ها به نحوی است که علاوه بر تامین بار حرارتی مورد نیاز ساختمان، موجب افزایش هزینه های اجرایی نیز نگردند. طبق تحقیقات انجام شده در سطح موتورخانه های کشور در بیش از ۹۹% ساختمان های موجود تعداد دیگ ها و مشعل ها حداکثر ۳ دستگاه می باشد. در ساختمان های کوچک با مساحت زیر ۲۰۰۰ مترمربع، ظرفیت حرارتی مشعل ها و دیگها پائین و در حدود kcal/h 150000 – ۱۰۰۰۰۰ می باشد و با افزایش مساحت ساختمان با ثابت ماندن تعداد دیگ و مشعل، ظرفیت حرارتی آن ها افزایش می یابد و حتی به حدود kcal/h 1000000 و یا بیشتر نیز می رسد.
عملکرد هر خروجی مشعل یا پمپ در سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه به شکلی است که بصورت سریال (سری) در مدار برق این تجهیزات قرار گرفته و صرف نظر از ظرفیت جریانی و آمپر آن ها با فرمان ON/OFF در زمان های مقتضی آنها را کنترل می نماید.
بنابراین با توجه به توضیحات فوق سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه با قابلیت کنترل تا ۳ مشعل دارای ویژگی منحصربه فرد مستقل بودن عملکرد از مساحت بنای ساختمان می گردند.

 

موتورخانه هوشمند

پیک زدایی مصرف سوخت در اوج سرما :
اوج مصرف گاز در فصل سرما از ساعت ۱۷ تا ساعات اولیه بامداد می باشد. این محدوده زمانی مقارن با غروب خورشید و کاهش دمای هوا و نیاز به افزایش فرآیند گرمایشی ساختمان می باشد(افزایش درجه حرارت بخاری های گاز سوز، افزایش درجه ترموستات دیگ در ساختمان های دارای موتورخانه مرکزی و یا افزایش تعداد رادیاتورها فعال در هر واحد ساختمانی).

نکته قابل توجه دیگر، زمان پایان ساعت کاری ادارات، مجتمع های عمومی و تجاری و مدارس می باشد که دقیقا همزمان با ساعت اوج مصرف گاز می باشد. این مهم در کنار قابلیت ویژه و منحصر به فرد سیستم های کنترل هوشمند که توانایی خاموشی و یا اعمال دمای آماده باش مصرف موتورخانه ساختمان های غیر مسکونی پس از پایان ساعت کاری را دارند مفهوم ویژه ای را پدید می آورد : پیک زدایی مصرف در اوج سرما
از مصرف گاز سالانه تاسیسات حرارتی هر ساختمان در حدود ۲۰% آن مربوط به فصل گرما (متوسط ۷ ماه سال) و در حدود ۸۰% آن مربوط به فصل سرما (متوسط ۵ ماه یا ۱۵۰ روز در سال) می باشد.
هم چنین در بسیاری از ساختمان های اداری و مدارس، موتورخانه در تابستان خاموش و تنها در زمستان مورد بهره برداری قرار می گیرد. بنابراین در این دسته از ساختمان ها عملا ۱۰۰% صرفه جویی حاصل از عملکرد سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه مربوط به فصل سرما خواهد بود. که طبیعتا میزان اثر بخشی آن بر روی جبران پیک مصرف نیز بسیار محسوس و قابل تامل می باشد.
در حدود ۸۰% از حجم گاز صرفه جویی شده حاصل از عملکرد سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در فصل سرما مربوط به خاموشی یا دمای آماده باش موتورخانه پس از پایان ساعت کاری ساختمان های غیر مسکونی و از ساعت ۱۷ تا ساعت های اولیه بامداد می باشد که همزمان با ساعت اوج مصرف گاز است.
پیک های مصرف گاز در ساختمان های غیر مسکونی و اداری طی دو نوبت یکی صبح ها به هنگام شروع کار اداره و دیگری در هنگام ظهر و موقع نماز و ناهار و استفاده از آب گرم مصرفی می باشد که البته اثرات آن بر روی مصرف گاز شبکه ناچیز می باشد ولی با این وجود در صورت استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه با توجه به افزایش دمای هوا به هنگام ظهر و نیاز گرمایش کمتر در این مقطع زمانی نیز پیک زدایی صورت می پذیرد.

 

موتورخانه هوشمند

 

کنترل مستقیم و از مبداء تجهیزات حرارتی ساختمان :
با اجرای روش های مختلف بهینه سازی در ساختمان هایی که دارای سیستم حرارت مرکزی می باشند، فرآیند صرفه جویی و کاهش مصرف سوخت نهایتا منجر به تقلیل زمان کارکرد مشعل ها به دو صورت مستقیم و یا غیر مستقیم می گردد.
در تمامی روش های بهینه سازی مصرف سوخت، به استثنا سیستم های کنترل هوشمند، کاهش زمان کارکرد مشعل ها بصورت غیرمستقیم و با :
کاهش نرخ افت دمای آب گرم چرخشی، مانند استفاده از عایق های حرارتی در بدنه دیگ ها، منابع آب گرم مصرفی و سیستم های لوله کشی گرمایش از کف، مشعل پر بازده
کاهش حجم آب گرم چرخشی در ساختمان، مانند شیر ترموستاتیک رادیاتور
کاهش توام موارد فوق، مانند پنجره دوجداره، عایق کاری حرارتی سقف و کف دیوارها می باشد.
در صورتیکه سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه بطور مستقیم علاوه بر کنترل زمان روشنی خاموشی مشعل ها، پمپ های آب گرم چرخشی را نیز با منطقی هماهنگ و سازگار با برنامه کارکرد مشعل ها، متناسب با تغییرات دمای خارج ساختمان و شرایط مطلوب دمای آب گرم مصرفی کنترل می نماید.
این ویژگی منحصربه فرد (کنترل تجهیزات در مبداء) باعث می گردد تا دمای آب گرم چرخشی تنها به اندازه مورد نیاز و تا برقراری شروط مصارف گرمایشی افزایش یابد. در غیر اینصورت همواره دمای آب گرم چرخشی در بالاترین حد خود بوده و با اجرای روش های بهینه سازی در محل مصرف می بایست از اتلاف آن جلوگیری نمود. علاوه بر آن کنترل مستقیم پمپ های آب گرم چرخشی به میزان قابل ملاحظه ای در مصرف انرژی الکتریکی، صرفه جویی شده و هزینه های استهلاک و سرویس  نگهداری نیز به شدت کاهش می یابند.

 

موتورخانه هوشمند

 

بهینه سازی مضاعف مصرف سوخت در ساعت های تعطیلی ساختمان های غیر مسکونی :
قابلیت های کنترلی سیستم های هوشمند موتورخانه موجب صرفه جویی در مصرف سوخت به دو صورت زیر می گردند :
الف- کنترل مصارف گرمایشی در زمان کارکرد و بهره برداری از موتورخانه
ب- امکان خاموشی و یا آماده باش موتورخانه در دمایی ثابت و پائین پس از ساعت کاری در ساختمان های غیر مسکونی
ساختمان ها به لحاظ کاربری به دو دسته مسکونی و غیر مسکونی (اداری، آموزشی، عمومی، تجاری) تقسیم می شوند در ساختمان های مسکونی از موتورخانه بصورت پیوسته و دائم به منظور تامین مصارف گرمایشی استفاده می شود و صرفه جویی ناشی از عملکرد سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در این دسته از ساختمان ها صرفا به لحاظ اعمال تغییرات دمای خارج ساختمان و کنترل دمای آب گرم مصرفی می باشد و صرفه جویی در این ساختمان ها تا ۲۰% امکان پذیر است.
در ساختمان های غیر مسکونی مانند ادارات و مدارس بدلیل استفاده منقطع و غیر پیوسته از ساختمان امکان خاموشی و یا آماده باش موتورخانه پس از ساعت کاری نیز وجود دارد. بهره برداری از این پتانسیل تنها توسط سیستم های کنترل هوشمند امکان پذیر می باشد. به عنوان مثال در مدرسه ای که ساعت کاری آن از ساعت ۷ صبح تا ۱۶ عصر می باشد و جمعه ها نیز تعطیل است، تنها از محل خاموشی موتورخانه پس از ساعت کاری بیش از ۵۵% صرفه جویی حاصل می شود و در صورتیکه صرفه جویی زمان کارکرد موتورخانه نیز به آن اضافه گردد این رقم صرفه جویی به حدود ۶۵% افزایش می یابد.
در سایر روش های بهینه سازی، صرفه جویی در مصرف سوخت تنها در زمان کارکرد موتورخانه ممکن می باشد و قادر به استفاده از پتانسیل بالای صرفه جویی زمان تعطیلی در ساختمان های غیر مسکونی نمی باشند.

 

موتورخانه هوشمند

 

صرفه جویی هوشمند در پیش راه اندازی و تسریع در خاموشی (یا دمای آماده باش) موتورخانه ساختمان های غیر مسکونی:
یکی دیگر از پتانسیل های قابل ملاحظه صرفه جویی در مصرف سوخت ساختمان های اداری آموزشی، استفاده از قابلیت های هوشمند پیش راه اندازی و تسریع در خاموشی یا آماده باش سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه در ساختمان های غیر مسکونی می باشد. با توجه به اطلاعات ارسالی از سنسور حرارتی که در ضلع شمالی ساختمان نصب شده است، سیستم های کنترل هوشمند قادر می باشند طبق برنامه جدول زمانی و متناسب با سردی هوای خارج ساختمان موتورخانه ها را از چندین ساعت زودتر از ساعت شروع به کار ساختمان روشن و یا از دمای آماده باش به شرایط تابع حرارتی برسانند. هم چنین با توجه به دمای هوای خارج ساختمان و در ساعات انتهایی کار ساختمان، تا ۱ ساعت زودتر موتورخانه را خاموش و یا به دمای آماده باش می برند که موجب صرفه جویی هوشمند در مصرف سوخت میگردد.

 

موتورخانه هوشمند 

دوره موثر صرفه جویی و بهینه سازی مصرف سوخت (۱۲ ماه سال) :

سیستم های کنترل هوشمند بر خلاف سایر روش های بهینه سازی (به استثنا عایق کاری موتورخانه و سیستم های لوله کشی) که تنها در دوره سرما و پنج یا شش ماه سال قادر به صرفه جویی و بهینه سازی مصرف سوخت ساختمان می باشند، بدلیل کنترل دمای آب گرم مصرفی با دو دمای حداقل و حداکثر در طی شبانه روز در تا بستان ها نیز به میزان قابل ملاحظه ای مصرف سوخت را کاهش می دهند و بدین ترتیب بصورت لحظه ای در ۱۲ ماه سال فعال می باشند.
زمان مناسب نصب و بهره برداری از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه :
مدت زمان نصب و راه اندازی سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه می باشد که بدون انجام هی چگونه تغییرات مکانیکی در موتورخانه انجام می گردد.
به همین علت این روش در هر زمان از سال قابل اجرا می باشد و هیچ گونه وقفه ای در تامین مصارف گرمایشی ساختمان به وجود نمی آورد.
در دیگر روش های بهینه سازی این فاکتور عامل محدود کننده ای برای زمان اجرای پروژه می باشد. به عنوان مثال پنجره های دو جداره را نمی توان در فصل سرما و در ساختمان هایی که از آن بهره برداری شده است اجرا نموده یا تعویض شیرهای ترموستاتیک رادیاتور با شیرهای قدیمی در زمستان موجب اختلال چند روزه در گرمایش ساختمان می گردد.

 

موتورخانه هوشمند

ثبیت محدوده آسایش حرارتی در ساختمان :
در صورت استفاده از سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه بدلیل لحاظ نمودن تغییرات دمای خارج ساختمان بر فرآیند کنترل دمای آب گرم چرخشی دمای داخل ساختمان با دامنه نوسانات محدودی کنترل شده و موجب تثبیت نسبی آسایش حرارتی ساکنین می گردد.

توضیح تصویر

من حسن اسدپور هستم .مهندس تاسیسات مکانیکی.امید وارم ساعات خوبی را در انجمن تخصصی تاسیسات مکانیک ایران داشته باشید.نظرات شما دوستان عزیز گرمی مطالب سایت ما خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

بررسی کنید

تبریک روز مهندس

روز مهندس بر تمامی مهندسان زحمت کش مبارک باد ??? ?مهندسین در مواجه با مساےل و مشکلات پیش ر…